.: PROSTAT BÜYÜMESİ :.

Prostat, erkeklerde bulunan ve meninin büyük bölümünü yapan, kestane şeklinde ve büyüklüğünde, 18-20 gr. Ağırlığında, bez yapısında bir organdır. Mesanenin hemen altında yerleşmiştir ve içinden idrar yolunun “üretra” adı verilen son kısmı geçer. Meninin dışarı atılması da idrar yolundan olduğu için, prostat üretra ile yani idrar yolu ile bu nedenle sıkı bir ilişki içindedir.

Prostat hastalıkları üç ana grupta toplanır:

1) Prostat iltihabı (prostatit)

2) Prostat kanseri

3) Prostat büyümesi.

Bir prostat içinde bu üç hastalık da aynı anda olabilir yani biri diğerine çevirmez. Birbirinden bağımsız, ayrı hastalıklardır.

Prostatın hastalıkları arasında en sık karşılaşılan prostat büyümesi dir. 45-50 yaşlarından başlayarak, idrar yolunu çevreleyen prostat hücreleri çoğalarak ve büyüyerek üretrayı dışarıdan sıkıştırırlar. Tıp dilinde “Benign Prostat Hiperplazisi”(BPH) denilen hastalık böylece oluşur. Gerçekte büyüyen bütün prostat değil de “adenom” adı verilen bir kısım hücre grubudur. Bütün tedavi yöntemleri bu adenom dokusunun idrar yoluna yaptığı baskıyı azaltmak veya ortadan kaldırmak için amacına yöneliktir. Altmış yaşını geçmiş erkeklerin yarısından fazlasında prostat büyümesi mevcuttur ve bu oran yaş ilerledikçe artmaktadır. Prostat büyümesi bulunan erkeklerin yarıya yakın kısmında ise idrar yakınmaları oluşmaktadır.

Hastalık belirtileri arasında çeşitli idrar yapma zorlukları vardır:

*İdrara başlamada duraklama

*İdrar yaparken zorlanma veya ıkınma ( Kasık fıtığı )

*İşeme zamanının uzaması

*İşerken idrarın ince çıkması

*İdrarın akış hızında yavaşlama

*Kesik kesik idrar yapma

*İdrar yaparkan fıskiye gibi dağılması

*İdrar yapma ihtiyacının aniden bastırması

*İdrar kaçırma

*Sık idrara çıkma

*Gece idrara kalkma

*Mesanedeki idrarın tam boşalmaması

*İdrarda tam tıkanma

Üşütmekle, kabızlıkla, uzun süreli yolculuk veya sabit oturmakla bu belirtiler daha da artabilir. Başlangıçta, mesane daralmış olan idrar yolundan dışarı idrarı atmakta zorlanır ve kasılma gücü giderek azalır. Zamanla, içindeki idrarı boşaltamaz hale gelir. Mesanenin içinde devamlı olarak kalan idrar, mikropların üremesi için uygun bir ortam oluşturur. Sık sık idrar yolu enfeksiyonları görülür. Bu enfeksiyonlar özellikle düşkün hastalarda, hayatı tehdit edecek kadar şiddetli olabilir. Bazen hasta idrarını hiç yapamaz. O zaman idrarın penise takılan bir sonda ile boşaltılması gerekir. Mesanede taş oluşabilir ve kanama yapabilir. Hastalık zamanında tedavi edilmezse, mesanede oluşan basınç böbrek yetmezliğine kadar gidecek hasarlara yol açabilir.

Tanı ve hastalığın derecesinin saptanmasında, “üroflovmetre” denilen modern elektronik cihaz ve ultrason kullanılarak hastalığın derecesi saptanır. İdrarın akış durumu, mesanedeki boşalmayan idrar miktarı ve böbrek hasarı değerlendirilir. Makattan parmakla muayene, prostat büyümesinden ziyade kanser ön tanısı için yapılır.

TEDAVİ :

Bilinmesi gereken şey, sadece tek bir yöntemin ideal olmadığıdır. Her hasta için ayrı ayrı tedavi metodları uygun veya gerekli olabilir. Her yöntemin başarıyla kullanıldığı durumlar vardır.

Sadece hastayı gözleyerek bekleme, ilaç tedavileri, minimal invazif yöntemler ve cerrahi tedaviler uygulanabilir.
Prostatın idrar yolunu tıkamaya başlamasının erken dönem bulguları bir dönem ilaç tedavileri ile giderilebilir. İlaçsız veya ilaç vererek izleme sırasında yakınmalar veya vücuttaki hasar artmaya başlarsa, girişimsel tedaviler planlanır.
Minimal invazif yöntemler içinde en etkilisi mikrodalga enerji ile prostatın eritilmesidir. Normal muayene odasında bir idrar sondasının içinden ve hiç anestezi gerekmeden uygulanan bu yeni yöntem, cerrahi tedaviler kadar etkin olabilmektedir. Yaklaşık 10 yıldır dünyada kullanılmakta olan bu tedavi, hiçbir ciddi risk taşımamaktadır. Yakın gelecekte, çok tercih edilen bir yöntem olmaya adaydır.

Transuretral Prostat Rezeksiyonu (TUR-P)

Kazıma yöntemi olarak da bilinen bu tedavi, prostat büyümesinde tedavisinde en sık kullanılan ve aslında en etkili tedavi yöntemidir. Ameliyat sonrası 1-2 gün sürebilen kanama görülürse de, bu genellikle ciddi bir sorun oluşturmaz.

Hastalar 2-3 gün hastanede kalırlar. Günlük yaşama dönmek için yaklaşık 10 gün, cinsel aktiviteye dönmek için yaklaşık bir aylık süre gereklidir.

Greenlight lazer ile prostatın buharlaştırılması şeklinde uygulanan tedavi yöntemidir. Son yıllarda en güçlü 120 wattlık lazer modeli kullanıma girmiştir. Eski modellere göre daha kısa sürede daha fazla prostat dokusunu yok edebilmektedir. Hastalar genelde bir gün içinde taburcu olabilir.

Açık Ameliyat Günümüzde artık çok büyük prostatların tedavisinde kullanılmaktadır. Ayrıca mesanedeki büyük divertiküllerin (balonlaşma) varlığında ve çok fazla, büyük ve sert mesane taşlarının olduğu durumlarda bu ameliyat yapılır.

Ameliyatsız Mikrodalga Prostat Tedavisi adı verilen yöntem ile artık hastaların tedavisi yapılabilmektedir. Narkoz (genel anestezi) veya spinal anestezi (belden uyuşturma) gerekmeden ve hastayı ameliyathaneye almadan uygulanan bu yeni yöntemde, hastalar doktor ofisinde ortalama 12 dakikada tedavi edilir ve bir saat sonra evlerine dönerler. Mikrodalga enerjinin özel bir sonda yardımı ile prostata uygulanması esasına dayanır. Böylece prostat dokusu yüksek ısı ile eritilerek, idrar yolunun açılması ve hastanın rahat idrar yapması sağlanır.

Not :
Hastalar kendi hastalığının derecesini değerlendirmek isterse, aşağıdaki kırmızı renkli soruları cevaplayarak kaç hastalık puanı olduğunu bulabilir.