.: ÜRETRA HASTALIKLARI :.

Üretra nedir ?

Üretra adı verilen dış idrar yolu, mesanede depolanmış olan idrarı dışarı atmaya yarayan boru şeklinde bir yapıdır. Kadınlarda 4 cm., erkeklerde ise 25 cm. uzunluğundadır. Erkeklerde prostat, idrar tutucu kas ve penisin içinden geçen bu yol daha uzundur. Kadınlarda ise bu yolun etrafında sadece idrar tutucu kas (sfinkter) olduğundan kısadır. Sfinkter denilen mekanizma, üretrayı çepeçevre saran bir adale yapısıdır. İdrar yaparken gevşer ve idrarın rahat akmasını sağlar. Mesanede idrarın tutulması gereken diğer durumlarda ise sıkılı kalarak idrar yolundan dışarı idrarın akmasını önler. Mesaneden dışarı çıkan bu yolun destek dokusu kadınlarda daha az olduğundan, kadınların idrar kaçırması daha sık görülür.

Üretra, kadınlarda mesaneden idrar boşaltımına yarar ve idrar sisteminin bir organıdır. Erkeklerde ise, prostattan çıkan meninin (ersuyu) atılması da üretra yoluyla olur. Bu yüzden erkeklerde üreme sisteminin bir parçası olarak da görev yapar.

Kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu (sistit) sırasında ve idrar kaçırma durumlarında gündeme sık gelir. Erkeklerde ise, idrar zorluğu, prostat hastalıkları, meni boşalması, kısırlık ve iktidarsızlık gibi penisi yakından ilgilendiren durumlarda hep olayın içindedir.

Üretra Hastalıkları içinde darlık en sık görülenlerdendir.

Darlık :

Üretranın içinde veya dışında herhangi bir nedenle oluşan skar (nedbe) dokusu idrar yolunu daraltır . Bu da idrarın çıkışını güçleştirir hatta tamamen engelleyebilir. Erkeklerde üretra daha uzun olduğu için, darlık oluşma ihtimali de daha fazladır. Ayrıca travma ve yaralanma riski de daha fazladır. Üretra darlığı genellikle sonradan oluşur. Yeni doğanda nadiren görülür.

Üretra darlığı, çeşitli yerlerde olabilir. Hemen mesane çıkışında, prostatın veya penisin içindeki borunun herhangi bir bölgesinde hatta penisin ucundaki idrar deliğinde olabilir. Nedbe dokusu, sonda konulması gibi içten olan travmalarda veya dıştan olan olan kazalara bağlı oluşabilir. Uzun süre tedavi edilmemiş bel soğukluğu hastalığında da görülebilir.

Darlık belirtileri :

*Ağrılı idrar yapma
*İdrar akışının zayıflaması
*İdrar çıkışında azalma
*İdrarın çatalı veya fıskiye gibi çıkması
*İdrarda kanama
*İç çamaşırında kan damlası
*Karın ve kasık ağrısı
*Akıntı

Üretra darlığının derecesine göre şikayetler ve şiddeti de değişir. İdrar boşaltmada hafif bir zorluktan olabilir veya idrarı dışarı atmada ciddi problem olabilir. Hatta idrar yolu tamamen tıkanabilir ve hasta idrarını hiç yapamaz. Özellikle tedavi edilmeyen mümzmin hastalıkta, ağır idrar yolu enfeksiyonları hatta böbrek hasarı oluşabilir. Mikroplar erkeklerde prostata veya testise yerleşebilir.

Normal mikropların neden olduğu darlıklarda eşe bulaşıcı bir durum olmaz . Ama cinsel ilişkiyle bulaşan gonore ve klamidya gibi etkenler, hem darlık yapabilir hem de partnere bulaşır. Enfeksiyon sonrası oluşacak idrar darlıklarında dikkatli bir ilaç tedavisi yapılması da önemlidir.

Teşhisin konulması için yapılan tetkiklerde, ultrasonla nadiren ve çok belirgin darlıklar hakkında fikir edinilebilir. Erkeklerde penisin ucundan içeri doğru idrar yoluna ilaçlı röntgen maddesi verilerek dış idrar yolunun filmi çekilir. Bu teknikte, iğne veya sonda hastaya acı verecek cisimler kullanılmaz. Sonra mesaneden geri çıkan bu boyalı idrarın akışı işeme sırasında filmi alınır. Bu sırada hem kesin teşhis konulmaya çalışılır hem de darlığın derecesi ve uzunluğu saptanır. Üretra darlığının kesin teşhisi ve genellikle aynı anda tedavisinin yapılması için “sistoskopi” diye bilinen endoskopik inceleme gereklidir. Mercekli bir alet ile idrar yolunun içine bakılır ve idrar yolunun içi bir ekrandan izlenir. Bu işlem için genellikle ince hortum gibi bir aletle yapılır (Fleksible sistoskop). Hastanın ağrı duymaması için hafifçe uyutulması gerekebilir.

Tedavi planı, darlığın yeri, uzunluğu ve derecesine göre yapılır. Kapalı yoldan holmium lazer ile tedavi başarılıdır. Bazen soğuk bıçak ile de darlık kesilebilir. Metal sondalarla veya balonla genişletme yapılabilir ama genellikle tekrarlanması gerekir. Bu sırada tekrar hasarlanma riski yüksektir. Darlık bölgesine, eski karyola yaylarına benzeyen, metalik spiral stent konabilir. Kötü darlıklarda açık ameliyat zorunlu olabilir. Açık ameliyat, iyi sonuçlar verdiği gibi, bazen problem daha da büyüyebilir. Üretra darlığı hapla, ilaçla tedavisi olmaz.

Divertikül:

Dış idrar borusunda bazen cep oluşabilir. Divertikül denilen bu baloncuk içinde biriken idrar bir mikrop yatağı olabilir. En sık 40 ile 70 yaşları arasında rastlanır. Daha çok kadınlarda görülür . Salgı bezlerinin tıkanmasının, hormonal durum değişikliğinin veya doğum yapmanın sonucu oluşabilir.

Sık idrara gitme, ani idrar bastırması, idrarda yanma olabilir. Ağrı, idrarda kanama, akıntı, idrar sonrasında damlama, cinsel ilişki sırasında ağrı gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler bazen yok olup, kendiliğinden tekrar ortaya çıkabilir.

Oluşan bu cep kadınlardaki sık tekrarlayan sistitlerin nedeni olabilir. Divertikül içinde kanser de gelişebilir ama bu çok nadirdir.

Tedavi olarak, kapalı veya açık ameliyatla bu cebin alınması gerekir.